راننده ای را فرض کنید که در حال دعوت مسافران به سمت وسیله نقلیه خود است و از آنها می خواهد تا خودروی او را که کامل ترین و پیشرفته ترین خودرو است انتخاب کنند. او به مسافرانش اطمینان می دهد که نه تنها این خودرو کاملترین است بلکه خود او نیز راننده ای ماهر و حاذق است که به تمام پیچ و خم جاده و خطرات آن آشناست . بنابراین ادعا می کند که تنها با این وسیله و این راننده در سلامت به مقصد خواهند رسید.

بدیهی است که اگر شما با چنین راننده ای مواجه شوید، تلاش می کنید تا از صحت ادعای او اطمینان حاصل کنید. برای همین ابتدا از او مدارک مستدلی طلب می کنید که حکایت از برتری این خودرو و همچنین برتری راننده آن کند. پس از اطمینان از گواهینامه و تمام ویژگی های خودرو و راننده، برای رسیدن به مقصد خود را به آنها می سپارید.

حال فرض کنید که پس از طی مسافتی از راه و اطمینان بیشتر از صحت ادعاهای راننده درباره تسلط او بر جاده و برتری خوروی وی ، ناگهان راننده این وسیله کامل و جامع ادعا می کند که بیش از این نمی تواند شما را همراهی کند، بنابراین مجبور به ترک خودرو و مسافران آن است! با بررسی ها متوجه می شوید که عذر او موجه و واقعا امکان همراهی با شما را ندارد ، اما تکلیف ما در ادامه این مسیر پر پیچ و خم چیست ؟ هزاران راه انحرافی در برابر ماست ! علاوه بر اینها چه کسی بر تمام امکانات و ویژگی های این خودروی کامل تسلط دارد ؟

باز هم بدیهی است که ما از این راننده عاقل سئوال می کنیم اکنون که امکان همراهی با ما را نداری ، آیا برای پاسخ به دغدغه ها و سئوالات ما چاره ای اندیشیده ای؟ چه کسی با پیچ و خم جاده آشناست؟ قرار است فرمان این ماشین پیشرفته در دستان چه کسی قرار گیرد؟

در برابر این سئوالات اما راننده چند پاسخ می تواند ارائه دهد : یک پاسخ این است که راننده سکوت کند و هیچ نکته ای در باره حل این مشکل از خود به جای نگذارد! پاسخ دیگر این است که بگوید شما به عنوان مسافران این وسیله نقلیه می توانید از میان خود یک نفر را به عنوان راننده انتخاب کنید و اما آخرین پاسخ محتمل این است که ضمن معرفی راننده ای جدید، بگوید من در این باره از قبل اندیشیده ام و شما را بلاتکیف رها نمی کنم . هر کس به من اطمینان دارد ، پس از من هم به رانندگی و مسیری که این فرد معرفی می کند اطمینان کند.

قطعا پاسخ اول بر خلاف عقل است و پاسخ دوم نیز اطمینان آور نیست چون فرض بر این است که هیچ یک از مسافران به این خودرو و جاده پیش رو تسلط ندارند . تنها انتخاب راه سوم نشانه عقل و تدبیر راننده و صحت انتخاب ابتدایی ماست .

اکنون این مثال را در قالب یکی از مهم ترین وقایع تاریخ اسلام پیاده می کنیم . یادداشت امروز در حقیقت پاسخ به سئوالی است که حدود هزار و چهارصد سال است در برابر جوامع اسلامی قرار گرفته.

پیامبر گرامی اسلام در حقیقت راننده خودروی کاملی به نام اسلام است . او ما را دعوت کرد با ورود به اسلام مسیر انسانیت را بدون انحراف طی کنیم . ما با رویت معجزات این پیامبر و همچنین برنامه های کاملی که اسلام برای انسان ها داشت این دین را پذیرفتیم . پس از سالیانی ناگهان پیامبر اسلام از همراهی ما در ادامه مسیر عذر خواست و به امر الهی بنا شد تا فرشته مرگ به سراغش آید مانند همه انسان ها اما تکلیف ما که اسلام را پذیرفته بودیم چه بود ؟ چه کسی باید ما را در برابر این همه جاده انحرافی سالم به مقصد برساند؟ چه کسی پس از نبی اکرم اشراف کامل بر این دین دارد ؟

از پیامبری که به او اعتماد کرده ایم درخواست می کنیم که ما را راهنمایی کند . برای پیامبر خدا نیز مانند آن راننده چند پاسخ می توانیم فرض کنیم : نخست این که بگوییم پیامبر اسلام در این باره سکوت کرد و هیچ راه حلی را در برابرمان قرار نداد. این همان پاسخی که بسیاری از علمای اهل سنت به آن معتقدند اما با این فرض آیا به نوعی در عقل فردی که او را عاقل ترین عاقل ها می دانیم تردید نکرده ایم؟ چنین پاسخی را از یک راننده نمی پذیریم و آن را بر خلاف عقل می دانیم آن وقت چطور از پیامبری که اعقل عقلاست بپذیذیم! پاسخ دوم این است که معتقد باشیم پیامبر اسلام راه حل را به مردم سپرده است. بنا براین فرض هر کس که مورد نظر و اجماع مردم بود ، سکاندار این کشتی در برابر طوفان ها و راه های انحرافی است ! در این فرض هم باز نبی اکرم رسالتش را کامل نکرده چون شاید عده ای با فریب مردم ، خود را به آنها تحمیل کنند. بنا براین تنها راه حل درست و مبتنی بر عقل این است که پیامبر در این باره تکلیف مردم را مشخص کرده و نعمت را تمام و دین را به اکمال رسانده باشد. او باید جامعه اسلامی را از بلا تکلیفی بیرون بیاورد و این اقتضای عصمت و عدالت رسول خداست.

غدیر خم همان لحظه تاریخی است که پیامبر به امر الهی بشر را از بلا تکلیفی پس از خود نجات داد و آنها را سرگردان رها نکرد. من کنت مولا فهذا علی مولا. عیدتان مبارک. التماس دعا